Қазақ халқының мақал-мәтелдері – ғасырлар бойы қалыптасқан даналықтың, тәрбие мен өмір тәжірибесінің көрінісі. Олар адамгершілікке, еңбекке, бірлікке, отансүйгіштікке, білімге, адалдыққа баулиды. Төменде мақал-мәтелдер негізгі тақырыптар бойынша топтастырылып берілді.
Содержание
- Үлгі-өнеге, тәлім-тәрбие туралы мақал-мәтелдер
- Отан, туған жер туралы
- Білім, оқу туралы
- Бірлік, ынтымақ
- Тіл, сөз туралы
- Достық, дұшпандық
- Мал, жануар, құс туралы
- Жақсы-жаман, мінез-құлық
- Ағайындық, туыстық
- Еңбек, еріншектік, ұста, шебер
- Үнемшілдік, үнемсіздік
- Ас, тағам, нан туралы
- Ерлік, батырлық, қорқақтық
- Халық туралы
- Адам туралы
- Сауда, базар, байлық туралы
- Сараңдық туралы
- Қорытынды
Үлгі-өнеге, тәлім-тәрбие туралы мақал-мәтелдер
- Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің.
- Тәрбие – тал бесіктен.
- Әдепті бала – арлы бала.
Отан, туған жер туралы
- Отан – оттан да ыстық.
- Туған жердің түтіні де тәтті.
- Ел іші – алтын бесік.
Білім, оқу туралы
- Оқу – инемен құдық қазғандай.
- Білімдіге дүние жарық.
- Оқыған озады, оқымаған тозады.
Бірлік, ынтымақ
- Бірлік болмай, тірлік болмас.
- Алтау ала болса, ауыздағы кетеді.
- Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
Тіл, сөз туралы
- Өнер алды – қызыл тіл.
- Сөз сүйектен өтеді.
- Тіл тас жарады, тас жармаса – бас жарады.
Достық, дұшпандық
- Дос жылатып айтады, дұшпан күлдіріп айтады.
- Жақсы дос – жан азығы.
- Дұшпанның жамандығы – өзіне.
Мал, жануар, құс туралы
- Мал баққанға бітеді.
- Жылқы – малдың патшасы.
- Қойдың сүті – қорғасын.
Жақсы-жаман, мінез-құлық
- Жақсының аты өлмейді.
- Жаман жолдас – жолға тастайды.
- Мінез – адам айнасы.
Ағайындық, туыстық
- Ағайын тату болса, ат көп.
- Туысы бірдің уысы бір.
- Аға бардың жағасы бар.
Еңбек, еріншектік, ұста, шебер
- Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
- Шебердің қолы ортақ.
- Еріншектің ертеңі бітпес.
Үнемшілдік, үнемсіздік
- Үнемдеген – үйленер.
- Ысырап түбі – тақырлық.
- Тиыннан теңге құралады.
Ас, тағам, нан туралы
- Ас атасы – нан.
- Нан бар жерде – жан бар.
- Дәм-тұз бұйырған.
Ерлік, батырлық, қорқақтық
- Батыр туса – ел ырысы.
- Ер жігіт ел үшін туады.
- Қорқақ мың өледі.
Халық туралы
- Халық айтса, қалт айтпайды.
- Ел даусыз болмас.
- Көптің күші – көл.
Адам туралы
- Адам көркі – шүберек.
- Адам адаммен адам.
- Адамның күні – адаммен.
Сауда, базар, байлық туралы
- Саудада дос жоқ.
- Байлық – қолға ұстаған мұз.
- Ақша сөйлейді.
Сараңдық туралы
- Сараң байымас.
- Қанағат қарын тойғызар.
- Ашкөздік – адамды аздырар.
Қорытынды
Қазақ мақал-мәтелдері – ұлттық рухани мұраның алтын қоры. Олар:
- тәрбие береді;
- өмірге дұрыс көзқарас қалыптастырады;
- ұрпақты адамгершілікке баулиды;
- тіл байлығын арттырады.
Бұл тақырыптық жинақ мектеп оқушыларына, мұғалімдерге, тәрбиешілерге, студенттерге және ұлттық құндылыққа қызығатын барша оқырманға арналған.
